Deli / Dahi

by Caner in ,


Larry Page. Sergey Brin ile birlikte Google'ı kuran adam. Google'ı biliyorsunuz.

Bugün Google I/O konferansında geliştirdikleri yenilikleri, farklı uygulamaları, yeni yazılımlarını duyurdular. Blog kısmında uzun uzun anlatmanın epey sıkıcı olacağı teknik şeyler diye özetleyelim. Duyurulan yeniliklerden ziyade, ben Larry Page'in kısık sesiyle yaptığı ufak konuşmanın soru cevap kısmındaki bir cevaba takıldım.

Larry, insanların teknolojiye olan bakış açısını nasıl daha pozitif hale getirebiliriz temalı soruya, şöyle çok alakasız bir cevap verdi: 

Yeah, it's a really good question. I think people naturally concerned about change. Certainly not all changes are good. And I think the pace of change in the world is increasing. I think, we haven't adapted mechanisms to deal with that. Maybe, someone in our old institutions, like laws, they can't keeping up with the rate of change. --- You know, different kinds of laws in public are very old, like, 50 years old. Law can't be right if it's 50 years old. Like, it's before the internets, but now there are pretty major changes. -- The other thing in my mind is we also haven't built mechanisms to allow experimentation. There is many many exciting and important things you could do but you just can't do because they are illegal or not allowed by regulations. And that makes sense if we don't want world to change too fast. Maybe we should set aside a small part of the world, like on the Burning Man, for example, ---- that's the environment where people can try out different things but not everybody has to go. And I think that's a great thing to do. I think we as technologists we should have some safe places where we can try out new things and figure out what is the effect on society, what is the effect on the people, without having to deploy it into the normal world. And people who like those kind of things, can go there and experience them. And we don't have mechanisms for that…'

Hani dahi deliliği diye bir şey var ya. İşte bu o. Bulunduğu topluma ters düşen, ölümüne sorgulayan, alabildiğine marjinal ve farklı fikirler üreten insanları bu yüzden seviyorum. İlk dinlediğinde 'kafayı yemiş lan bu' dediğin, 'imkanı yok' diye üstelediğin, ama dünya değişince haklılığının farkına vardığın insanlar bunlar. Dinlediğinde kafanda ampüller yakan, sana ilham veren insanlar.

Şimdi durun, ve üstünde biraz düşünün. Tabii olduğunuz yasalar, size dayatılan kurallar, toplum normları ve tüm kalan genelgeçer geleneklerin sizce ne kadarı 2013 yılında da var olmayı hak ediyor? Peki yürürlükte kalması konusunda bile emin olamadığımız bu mevzuların, dünyanın değişim ve gelişimine engel olması ne derece mantıklı?


(Not: Merak edenler konuşmanın tamamını bu linkten izleyebilir -ki bence izleyin-, Larry Page 2:52:10'da çıkıyor. Bahsi geçen paragraf ise tam olarak 3:28:12'den alıntı. Konuşmayı yazıya direkt ben döktüm, hatalar olabilir, tespit ederseniz lütfen bildirin düzeltelim. 

Türkçesini merak edenler için üstünkörü bir çevireyim dedim ayrıca:

İnsanlar değişim konusunda doğal olarak endişeliler. Evet, tüm değişimler iyi diyemeyiz, doğru. Dünyanın değişim hızı çok ciddi derecede artmış durumda, ve biz henüz bu değişime ayak uydurabilecek mekanizmalar üretemedik. Eski kurumlar, kurallar, mesela yasalar bu değişime ayak uyduramıyor. --- Bazı yasalar oldukça eski, atıyorum 50 yıldan eski. 50 yıldan eski bir yasa günümüzde hala haklı olamaz. Internet çıkmadan önce belki, ama bu süreçte çok ciddi gelişmeler oldu. --- Aklımdaki diğer konu ise biz üzerinde deneysel çalışmalar yapabileceğimiz mekanizmalar da ortaya koyamadık. Denenebilecek çok fazla ilgi çekici, heyecan verici ve önemli şey var aslında, ama deneyemiyoruz çünkü yasal değiller ya da bazı kurallara aykırı düşüyor. Bu dünya hızla değişmese olabilirdi, tamam, ama… Belki de dünyanın ufak bir kısmını buna ayırmalıyız. Bu bölge insanların yeni şeyler deneyebileceği fakat herkesin gitmek zorunda olmadığı özel bir bölge. Biz teknolojistler olarak bunun gibi özel güvenli bölgelerde yeni şeyler deneyebilmeli, ürettiğimiz şeylerin insanlığa ve topluma olan etkisini o yeni şeyi insanlığa tamamen sunmak zorunda kalmadan tespit edebilmeliyiz. Ve yeni şeyleri seven insanlar oraya gidip geliştirilen yenilikleri bizzat deneyebilmeli. Fakat böyle bir sistem halen yok…